Gazy są zjawiskiem zupełnie naturalnym. Występują przeważnie w każdym prawidłowo funkcjonującym przewodzie pokarmowym. Organizm ludzki gromadzi gazy, ponieważ często nieświadomie połykamy powietrze np. szybko mówiąc, pijąc z butelki lub przez słomkę lub połykając w pośpiechu duże kęsy pożywienia. Głównie w jelitach zachodzi wiele przemian z udziałem enzymów, co również skutkuje wydzielaniem się dodatkowych gazów. Aby organizm mógł wyeliminować powstałe substancje zwykle wymienia ich cząsteczki pomiędzy jelitami, a krwią poprzez wydalanie ich dolnym odcinkiem przewodu pokarmowego – w postaci wiatrów.

Zwiększenie ilości gazów

Nieprawidłowo zbilansowana dieta obfitująca w niektóre składniki pokarmowe wydaje się być najczęstszą przyczyną wpływającą na zwiększenie ilości gazów w poszczególnych odcinkach układu trawiennego. Pokarmy obfitujące przede wszystkim w tłuszcze i białka stymulują zwiększone wydzielanie kwasów żółciowych oraz enzymów trzustkowych.

W połączeniu z kwasem solnym wydzielanym w żołądku wywołuje to szereg skomplikowanych reakcji chemicznych, których efektem końcowym jest wytworzenie dwutlenku węgla, będącego głównym składnikiem gazów jelitowych.

Niestrawione w jelicie cienkim składniki pokarmowe trafiają następnie do jelita grubego, gdzie podlegają m.in. procesowi fermentacji przy udziale flory bakteryjnej, czego efektem jest powstawanie wodoru i metanu.

Wzmożonej produkcji gazów jelitowych sprzyjają także produkty bogate w słabo wchłaniające się węglowodany takie jak: inulina czy skrobia. Nie można pominąć także fruktozy i sorbitolu – składników wielu soków, napojów (szczególnie gazowanych) oraz słodyczy.

Reakcje chemiczne prowadzące do wytworzenia siarkowodoru odpowiadającego za nieprzyjemny zapach gazów jelitowych usuwanych w postaci wiatrów zachodzą także w skutek fermentacji białek zawartych m.in. w serach pleśniowych czy jajkach i ich przetworach.

Objawy gromadzenia się gazów

Nadmierne gromadzenie się gazów w obrębie jamy brzusznej powoduje uczucie dyskomfortu i objawia się przez:

  • odbijanie się treści zalegającej w żołądku.
  • uczucie wzdętego brzucha.
  • napięcie powłok brzusznych.
  • powiększenie obwodu brzucha.
  • nadmierne, krępujące wydalanie gazów.

Stopnień ich nasilenia i długość okresu występowania różnią się osobniczo. Są jednak bezpośrednio związane z aktualną dietą oraz składem i aktywnością flory jelitowej. Ilość wydzielanych gazów jelitowych zależy właśnie od aktywności i ilości bakterii bytujących w jelitach.

Składniki diety które powodują gazy

Fakt wytwarzania dużych ilości gazów w przewodzie pokarmowym wykazuje duży związek ze spożywanymi składnikami pokarmowymi. Przygotowując swój jadłospis warto zatem pamiętać o ograniczeniu lub w miarę możliwości o wyeliminowaniu produktów takich jak:

  1. Warzywa strączkowe: fasola, bób, groch, soczewica, ciecierzyca, kapustne: kapusta, kalafior, brukselka, czosnek, cebula.
  2. Słodycze (spożywane w dużych ilościach).
  3. Nabiał głównie tłustych serów, serów pleśniowych, jaj oraz ich przetworów.
  4. Napoje gazowane oraz zawierające kofeinę (np. kawa, napoje energetyczne).
  5. Obfitetłuste posiłki.